« Back to Glossary Index

°Blg (stopnie Ballinga) to jednostka określająca zawartość ekstraktu w brzeczce lub piwie, wyrażoną jako procent masowy substancji rozpuszczonych – głównie cukrów pochodzących ze słodu. Pomiar w stopniach Ballinga pozwala piwowarowi ocenić ilość cukrów dostępnych do fermentacji oraz kontrolować jej przebieg.

W piwowarstwie domowym wartość °Blg najczęściej mierzy się za pomocą areometru lub refraktometru.

Co oznacza wartość °Blg?

Jeden stopień Ballinga oznacza, że w 100 gramach roztworu znajduje się około 1 gram substancji rozpuszczonych, głównie cukrów.

Przykładowo:

8°Blg – lekkie piwo,
12°Blg – typowe jasne pełne,
16°Blg – mocniejsze piwa,
20°Blg i więcej – piwa o wysokiej zawartości ekstraktu, np. Imperial Stout czy Barley Wine.

Do czego służy pomiar Blg?

Pomiar ekstraktu pozwala:

określić moc brzeczki przed fermentacją,
sprawdzić postęp fermentacji,
obliczyć przybliżoną zawartość alkoholu,
ocenić stopień odfermentowania piwa,
stwierdzić, czy fermentacja dobiegła końca.

Jest to jeden z podstawowych pomiarów wykonywanych podczas warzenia piwa.

Jak zmierzyć Blg?

Najczęściej wykorzystuje się dwa przyrządy:

Areometr – pływak zanurzany w próbce brzeczki lub piwa. Pomiar jest prosty i bardzo dokładny, ale wymaga pobrania większej ilości próbki.

Refraktometr – mierzy współczynnik załamania światła. Do pomiaru wystarcza kilka kropel brzeczki, jednak po rozpoczęciu fermentacji wynik wymaga korekty ze względu na obecność alkoholu.

Jakie Blg powinno mieć piwo?

Nie istnieje jedna prawidłowa wartość. Wszystko zależy od stylu piwa.

Przykładowo:

lekkie piwa: 7–10°Blg
Pale Ale: 11–14°Blg
Pils: 11–13°Blg
IPA: 13–18°Blg
Porter Bałtycki: 18–24°Blg
Imperial Stout: 20°Blg i więcej

Czy Blg to to samo co Plato?

W praktyce wartości °Blg (Balling) i °Plato są bardzo do siebie zbliżone i w piwowarstwie domowym często stosowane zamiennie. Różnice wynikają z metody obliczeń i są na tyle niewielkie, że dla większości piwowarów nie mają praktycznego znaczenia.

Ciekawostka

Stopnie Ballinga zawdzięczają swoją nazwę niemieckiemu chemikowi Karlowi Ballingowi, który w XIX wieku opracował metodę określania stężenia ekstraktu w roztworach cukru. Jego skala stała się podstawą późniejszych skal wykorzystywanych w browarnictwie na całym świecie.

Najczęstszy błąd

Najczęściej popełnianym błędem jest odczytywanie wyniku bez uwzględnienia temperatury próbki.

Większość areometrów jest wyskalowana dla temperatury 20°C. Jeżeli pomiar wykonujesz w cieplejszej lub chłodniejszej próbce, wynik może wymagać korekty zgodnie z tabelą producenta.

Drugim częstym błędem jest wykonywanie pomiaru refraktometrem po zakończeniu fermentacji bez zastosowania korekty uwzględniającej obecność alkoholu. W takim przypadku odczyt nie odzwierciedla rzeczywistego ekstraktu końcowego.