ibu

IBU

« Back to Glossary Index

IBU (International Bitterness Units) to międzynarodowa jednostka określająca poziom goryczki w piwie. Wartość IBU informuje o ilości izo-alfa-kwasów pochodzących z chmielu, które rozpuściły się w piwie podczas gotowania brzeczki.

Im wyższa wartość IBU, tym większa potencjalna goryczka. Nie oznacza to jednak, że piwo zawsze będzie wydawało się bardziej gorzkie – odbiór goryczki zależy również od ekstraktu, zawartości alkoholu oraz ilości cukrów resztkowych.

Jak mierzy się IBU?

Jedna jednostka 1 IBU odpowiada około 1 mg izo-alfa-kwasów w 1 litrze piwa.

W praktyce domowi piwowarzy najczęściej nie mierzą IBU laboratoryjnie. Wartość jest obliczana przez programy piwowarskie na podstawie:

  • ilości dodanego chmielu,
  • zawartości alfa-kwasów (% AA),
  • czasu gotowania,
  • objętości brzeczki,
  • gęstości brzeczki.

Co wpływa na poziom IBU?

Na goryczkę piwa wpływa przede wszystkim:

  • ilość dodanego chmielu,
  • zawartość alfa-kwasów w chmielu,
  • długość gotowania,
  • ekstrakt początkowy (OG),
  • wykorzystanie alfa-kwasów podczas gotowania.

Najwięcej goryczki uzyskuje się z chmielu dodanego na początku gotowania (najczęściej 60–90 minut).

Czy wyższe IBU oznacza bardziej gorzkie piwo?

Nie zawsze.

Dwa piwa o identycznym IBU mogą być odbierane zupełnie inaczej.

Przykładowo:

  • Imperial Stout o 70 IBU często wydaje się mniej gorzki niż
  • West Coast IPA o 70 IBU.

Dzieje się tak dlatego, że słodowość, alkohol i cukry resztkowe równoważą odczuwaną goryczkę.

Dlatego IBU jest wartością techniczną, a nie bezpośrednią oceną tego, jak człowiek odbiera smak piwa.

Typowe wartości IBU

Styl piwaTypowe IBU
Hefeweizen8–15
American Wheat15–30
Pils25–40
Helles16–22
Kölsch20–30
Pale Ale30–45
IPA40–70
West Coast IPA50–80
Double IPA60–100
Porter20–40
Stout30–60
Barley Wine50–100

Jak obliczyć IBU?

Większość piwowarów korzysta z programów takich jak:

  • Brewfather,
  • BeerSmith,
  • Brewtarget.

Program uwzględnia:

  • ilość chmielu,
  • alfa-kwasy,
  • czas gotowania,
  • objętość brzeczki,
  • gęstość brzeczki.

Najczęściej stosowane modele obliczeń to:

  • Tinseth,
  • Rager,
  • Garetz.

W piwowarstwie domowym najpopularniejszy jest wzór Tinsetha.

Czy IBU ma górną granicę?

Teoretycznie skala IBU nie ma ograniczeń, jednak w praktyce piwo bardzo rzadko przekracza 100 IBU.

Dodatkowo ludzki smak ma swoje ograniczenia – większość osób nie jest w stanie wyraźnie odróżnić piw o goryczce powyżej około 80–100 IBU.

Ciekawostka

Niektóre piwa reklamowane jako mające 150, 200, a nawet 1000 IBU są przede wszystkim zabiegiem marketingowym. Ze względu na ograniczoną rozpuszczalność izo-alfa-kwasów oraz możliwości percepcji człowieka, rzeczywista odczuwalna goryczka nie rośnie proporcjonalnie wraz z deklarowaną wartością IBU.

Najczęstszy błąd

Najczęściej popełnianym błędem jest przekonanie, że wysokie IBU oznacza automatycznie bardzo gorzkie piwo.

W rzeczywistości na odbiór goryczki wpływają również ekstrakt, zawartość alkoholu, słodowość oraz balans całego piwa. Dlatego dwa piwa o identycznym IBU mogą smakować zupełnie inaczej.

Powiązane hasła

Wskazówka: Jeśli warzysz piwo w domu, nie próbuj „ścigać się” na jak najwyższe IBU. Znacznie ważniejszy od samej liczby jest odpowiedni balans pomiędzy goryczką, słodowością i aromatem chmielowym.

<< Wróć do słownika